کرمانشاه 22:42 یک شنبه 24/9/1398 صفحه اصلی

شهر کرمانشاه

شهرستان کرمانشاه با وسعت تقریبی 8547 کیلومتر مربع به عنوان شهرستان مرکز استان دارای اهمیت استراتژیک می‌باشد به صورتی که بعد مسافت از این شهر تا مرز خسروی (کشور عراق) تا مرکز استان کردستان، تا مرکز استان همدان و تا مرکز استان لرستان (از طریق شهرستان هرسین و نورآباد) با اندکی تفاوت به یک اندازه است.

این شهرستان دارای چهار بخش، سیزده دهستان و 815 روستا و جمعیتی بالغ بر 970362 نفر است. شهر کرمانشاه در 34 درجه و 19 دقیقه عرض شمالی و 47 درجه و 7 دقیقه طول شمالی نسبت به نصف النهار گرینویچ قرار گرفته است. این شهر به لحاظ قرار گرفتن در جلگه وسیع و حاصلخیز ماهیدشت و در کناره رود قره‌سو در موقعیت جغرافیایی خاصی قرار گرفته که زمینهای کشاورزی پربازده آن بر اهمیت فوق‌العاده آن می افزاید.

این شهر به لحاظ تاریخی از دوران باستان به عنوان دروازه ورودی آسیا به جلگه معروف بین النهرین بوده است.

دلیل این ادعا همانطور که در متون تاریخی نیز آمده است، وجود بزرگترین راه ارتباطی میان فلات ایران، چین و هندوستان با ساکنان بین النهرین است که به این راه اصطلاحاً شاهی نیز گفته می‌شود.

آب و هوا شهرستان کرمانشاه بواسطه قرار گرفتن در دامنه سلسله جبال بیستون و سفید کوه دارای آب و هوایی با اقلیمی نیمه خشک و استپی خنک است. همانطور که اشاره شده است رودخانه های راز آور، مرگ، قره سو، گاماسیاب که از رودهای نسبتاً پر آب این شهرستان هستند از سر شاخه های رودخانه بزرگ سیمره و سپس کرخه محسوب میشوند.

کوههای عمده شهرستان عبارتند از: بیستون،  پرآو که در شمال شرقی شهر کرمانشاه قرار دارند و سفید کوه که در جنوب شرقی شهر واقع شده است و غار پرآو که شهرت جهانی دارد یکی از بزرگترین غارهای دنیاست در کوه پرآو واقع شده است. کرمانشاه مرکز غرب کشور است و به مادرشهر کردها شهرت دارد. کرمانشاه که از شهرهای تاریخی و فرهنگی ایران است به دلیل قرارگیری در تقاطع دو محور شمال به جنوب و شرق به غرب و نیز همجواری با عراق واقع شدن بر سر راه کربلا و بغداد از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است. مردم این شهر به گویش های گوناگون زبان کردی (کرمانشاهی، کلهری،  لکی، جافی) و نیز به زبان فارسی سخن می‌گویند....

 

نهمین شهر پرجمعیت و یکی از کلان‌شهرهای ایران و مرکز استان کرمانشاه می‌باشد که دارای جمعیتی بالغ بر 8۸۴٬۶۰۲ نفر و مساحت ۹۳٬۳۸۹٬۹۵۶ متر مربع است.شهر کرمانشاه بزرگترین شهر کردنشین و پرجمعیت‌ترین شهر، در منطقهٔ مرکزی باختر ایران است.

کرمانشاه از شهرهای تاریخی و فرهنگی ایران به شمار می‌رود و پیدایش آن به سده چهارم میلادی باز می‌گردد و از آن دوران تا حمله اعراب به ایران به عنوان دومین پایتخت ساسانیان مورد توجه حکومت بود. اوج شکوفایی کرمانشاه پس از اسلام، در سده یازدهم میلادی یعنی دوران سلجوقیان بود.با گذشت یازده سده از حملهٔ اعراب به ایران، این شهر در دوران قاجار دوباره شکل شهرنشینی خود را باز یافت و به‌دلیل قرارگرفتن در چهارراه دو محور شمال به جنوب و خاور به باختر و نیز همسایگی با کشور عراق و واقع‌شدن بر سر راه شهرهای زیارتی کربلا و بغداد از اهمیت بسیاری برخوردار است.این شهر در جنبش مشروطه سهمی به سزا داشت و در جنگ جهانی یکم و دوم به تصرف نیروهای بیگانه در آمد و پس از پایان جنگ تخلیه شد. همچنین این شهر در جنگ ایران و عراق، خسارت‌های زیادی دید.هر کرمانشاه از شمال به کوه فرخشاد، از شمال باختری به کوه تاق‌بستان و از جنوب به سفید کوه ختم می‌شود و یکی از شاهراه‌های ارتباطی خاور و باختر و کهن‌ترین راه گذر از ایران به میان‌رودان است.

چرا بازدید از شهر کرمانشاه؟

  •  تعدادی از جاذبه های مهم تاریخی ایران نظیر طاق بستان، تکیه های بیگلربیگی و معاون الملک و ... را در خود جای داده است. 
  • یکی از مهمترین مجموعه آثار تاریخی ایران، محوطه، سنگ نوشته و کتیبه بیستون در نزدیکی این شهر قرار گرفته است. 
  • یکی از زیباترین مساجد اهل سنت ایران-مسجد شافعی- در این شهر قرار دارد. 
  • طبیعت زیبای استان کرمانشاه به ویژه جنگل های بلوط زاگرس، غارهای مشهور این منطقه و دشت های سرسبز آن و پارک های جنگلی طاق بستان و کوهستان در شهر کرمانشاه از بهترین مکان ها برای طبیعت گردی و گردش در این منطقه به شمار می آیند. 
  • کرمانشاه تعدادی از بهترین خوراکی ها، خوشمزه ها و سوغات های ایران را در خود جای داده است و می توان از آن به عنوان یکی از مقاصد شکم گردی در ایران نام برد. 
  • کرمانشاه یکی از مهمترین مراکز سنگ نوردی، صخره نوردی و غار نوردی ایران است. 

غار قوری قلعه

غار قوری قلعه  جاذبه زیبای طبیعی است که در نوع خود کم نظیر می باشد. یکی از غارهای آبی جهان با قدمتی  بیش از 65 میلیون سال که در شهر کرمانشاه قرار گرفته و طی سالهای 1336 تا 1345 توسط غار نوردان امریکایی و انگلیسی کشف شده  است . وجود استالاگمیت و استالاکتیت ها در عمق 3140 متری و وجود آب در این غار بر زیبایی های آن افزوده است. میزان آب جاری بر سطح غار بستگی به بارش باران در منطقه قوری قلعه دارد. از گونه های شاخص جانوری در این غار می توان از خفاش گوش موشی نام برد. 

در کشفیات اولیه ی غار که  حدود‪ 500‬متر طول دارد، دو تالار به نام های کوهان شتر و تالار مریم شناسایی شد. در این سالن ها، همچون دیگر غارهای کشف شده ایران و جهان شکل‌های مختلفی از جمله نیم‌ رخ شتر، کوهان شتر، طوطی، کرکس، مار، شیرسنگی، قلب، کشتی، کاخ سفید، برج پیزا، ابوالهول، بابا نوئل، مجسمه فردوسی و مشابه تصویر حضرت مریم دیده می‌شود.  از شگفتی های دیگر این غار وجود چهار آبشار به ارتفاع ‪ 10‬تا ‪ 12‬متر در امتداد 1700متری داخل غار است که زیبایی آن را به اوج می‌رساند. قندیل های بسیار زیبا و کریستال مانند نیز که جنس شان از رسوبات آهکی است و از سقف آویزان شده‌اند، در تمام طول غار وجود داشته تا جایی که طول قندیل ها به هشت متر نیز می‌رسد. علاوه بر جذابیت و اهمیت اکوتوریستی قوری قلعه ، وسایلی زندگی نیز در آن کشف شده است که از جمله آنها می‌توان به تعداد 8 عدد قاشق و بشقاب، 4عدد کوزه بزرگ، یک عدد کوزه کوچک که ‪ پانزده ‬سکه از دوران یزدگرد سوم و اواخر دوره ساسانی در داخل آن و جمجمه سر انسان را نام برد.

 

شهر کرمانشاه

نهمین شهر پرجمعیت و یکی از کلان‌شهرهای ایران و مرکز استان کرمانشاه می‌باشد که دارای جمعیتی بالغ بر 8۸۴٬۶۰۲ نفر و مساحت ۹۳٬۳۸۹٬۹۵۶ متر مربع است.شهر کرمانشاه بزرگترین شهر کردنشین و پرجمعیت‌ترین شهر، در منطقهٔ مرکزی باختر ایران است.

کرمانشاه از شهرهای تاریخی و فرهنگی ایران به شمار می‌رود و پیدایش آن به سده چهارم میلادی باز می‌گردد و از آن دوران تا حمله اعراب به ایران به عنوان دومین پایتخت ساسانیان مورد توجه حکومت بود. اوج شکوفایی کرمانشاه پس از اسلام، در سده یازدهم میلادی یعنی دوران سلجوقیان بود.با گذشت یازده سده از حملهٔ اعراب به ایران، این شهر در دوران قاجار دوباره شکل شهرنشینی خود را باز یافت و به‌دلیل قرارگرفتن در چهارراه دو محور شمال به جنوب و خاور به باختر و نیز همسایگی با کشور عراق و واقع‌شدن بر سر راه شهرهای زیارتی کربلا و بغداد از اهمیت بسیاری برخوردار است.این شهر در جنبش مشروطه سهمی به سزا داشت و در جنگ جهانی یکم و دوم به تصرف نیروهای بیگانه در آمد و پس از پایان جنگ تخلیه شد. همچنین این شهر در جنگ ایران و عراق، خسارت‌های زیادی دید.هر کرمانشاه از شمال به کوه فرخشاد، از شمال باختری به کوه تاق‌بستان و از جنوب به سفید کوه ختم می‌شود و یکی از شاهراه‌های ارتباطی خاور و باختر و کهن‌ترین راه گذر از ایران به میان‌رودان است.

طلاعات کلی شهر کرمانشاه

بهتر است پیش از اینکه راهی کرمانشاه شویم اطلاعات مختصری در مورد جنبه های مختلف زندگی در این شهر به دست آوریم و با دید بازتر و اطلاعات جامع تری به این خطه سفر کنیم. 

نژاد و زبان: بخش بزرگی از مردم کرمانشاه را اقوام کرد تشکیل می دهند و در کنار آنها اقوام دیگری از ارمنی ها، ترک ها، عرب ها، لرها و لک ها با مهاجرت به این منطقه در این شهر و استان ساکن شده اند. رایج ترین زبان مردم کرمانشاه کُردی (کردی کلهری) و بعد از آن زبان فارسی کرمانشاهی (اختلاطی از كردی كلهر با زبان فارسی) ست. البته کُردی که مردم کرمانشاه در این شهر و استان استفاده می کنند، از نظر گویش بسیار متنوع است و از پراستفاده ترین آنها می توان به گویش کردی کلهری، گویش کردی اورامی، گویش کردی سورانی و گویش لکی اشاره کرد. در کنار این دو زبان و چندین گویش، زبان های ارمنی، ترکی، عربی و لری توسط اقوام دیگر مورد استفاده قرار می گیرد. 

دین و مذهب: بیشتر مردم کرمانشاه مسلمان و سنی و شیعه مذهب هستند. تعداد کمی از مردم هم پیرو دین هایی مانند زرتشتی، مسیحی و یهودی اند. 

اقتصاد: با سرمایه گذاری های سال های اخیر در استان کرمانشاه به ویژه در زمینه صنعت، رتبه این منطقه در میان استان های صنعتی از ۲۲ به ۱۸ رسیده است. از مهمترین واحدهای صنعتی عمده در استان می توان به صنایع پتروشیمی کرمانشاه، پتروشیمی بیستون، مجتمع صنایع نازگل، شرکت چینی کرد، سیمان غرب و سامان، شرکت کاشی کرد، شرکت روژین تاک و ...اشاره کرد. داشتن کوتاه ترین مسیر حمل و نقل کالا به عراق، وجود بزرگترین پایانه مسافرتی غرب کشور در مرز خسروی، داشتن بازارچه های بزرگ مرزی و ... باعث شده تا شهر و استان کرمانشاه قابلیت ویژه ای برای صادرات و واردات و تجارت خارجی داشته باشد. علاوه بر این، گردشگری، کشاورزی (یکی از بزرگترین تولیدکنندگان غلات و حبوبات کشور)، دامپروری و دامداری، شیلات، زنبورداری، صنایع دستی و سوغاتی های متنوع، بخش های دیگر پازل اقتصادی استان کرمانشاه را تکمیل می کند؛ اما تمام این موارد در کنار هم نتوانسته هنوز اقتصاد این استان و شهر را چندان تکان دهد و بیکاری در این استان بیداد می کند. متاسفانه با وجود منابع و ظرفیت های بسیار، شهر کرمانشاه یکی از بالاترین نرخ های بیکاری را دارد و بسیاری از جوانان این شهر برای پیدا کردن کار به شهرهای دیگر مهاجرت می کنند. 

شهرهای خواهرخوانده: شهرهای رسبورگ در آمریکا، سیسیل در ایتالیا، غازی عینتاب در ترکیه، اشپلیت در کرواسی شهرهای خواهرخوانده کرمانشاه هستند. 

اطلاعات سفر و گردشگری

سفر به هر شهری با دانستن اطلاعاتی در مورد آداب و رسوم، جاذبه های گردشگری، غذا و خوشمزه و ... جذاب تر و راحت تر است. در این قسمت سعی می کنیم کرمانشاه را از نظر توریستی بررسی کنیم.

آداب و رسوم

کردها و دیگر اقوام کرمانشاه مانند دیگر اقوام اصیل و ریشه دار ایرانی برای روزها و زمان های مختلف سال و همچنین مناسبت ها و وقایع مختلف زندگی شان رسم ها و آیین های متنوع و جذابی دارند که در این بخش به مرور تعدادی از آنها می پردازیم.

رسم خا بازی | تخم مرغ بازی: از مراسم معمول و جذاب سال نو که در کرمانشاه برگزار می شود، رسم خا بازی ست. این رسم به روش های مختلفی برگزار می شود که یکی از آنها را در اینجا شرح می دهیم. بعد از تحویل سال بچه ها و نوجوانان هر کدام سهم تخم مرغ خود را می گیرند و برای بازی کنار هم جمع می شوند. هر کدام از بچه ها تخم مرغ شان را به روی هم می زنند و تخم مرغ هر کسی شکست باید طرف مقابل تخم مرغ های سالمش را به دیگری بدهد.  

شال درکی | شال اندازی: از دیگر رسم های جالب شب عید رسم شال درکی یا شال اندازی ست. جوانان در گذشته، شب عید بر بام خانه ها آتش روشن می کردند و دستمال یا شالی را از سوراخ خانه ها به داخل می انداختند و از صاحبخانه عیدی می خواستند. آنها در حین انداختن شال و گرفتن عیدی اشعاری می خواندند و گردو، بادام، شیرینی، نخود، کشمش و تخم مرغ پخته عیدی می گرفتند. 

اجرای مراسم مختلف مانند نوعید، آیین سیاه پوشی، اجرای تعزیه، نواختن چمری، گِل گرفتن لباس به هنگام عزای عزیزان، نواختن سورنا در مجالس عروسی و شادی و ... از دیگر رسوم مردم کرمانشاه است.

سوغات و صنایع دستی

در کنار شیرینی های معروف کرمانشاه این شهر سوغاتی ها و صنایع دستی دیگری هم دارد که به معرفی آنها می پردازیم. 

روغن حیوانی | روغن کرمانشاهی: معروف ترین محصول غذایی کرمانشاه روغن حیوانی آن است که با نام این شهر بین مردم شناخته می شود و کیفیت عالی آن زبانزد خاص و عام است. این روغن از نوعی کره محلی تهیه می شود و خاصیت غذایی و سلامتی فراوانی دارد. 

آلات مختلف موسیقی: سرزمین کرمانشاه سرزمین موسیقی و نوا و آهنگ است و تعجبی ندارد که آلات مختلف موسیقی مانند دف، تنبور، تار، دیوان و سه تار در زمره صنایع دستی آن قرار بگیرد. 

گیوه: گیوه یا در اصطلاح محلی آن کلاش، یکی از صنایع دستی رایج مورد استفاده در کرمانشاه است و معمولا از لاستیک، چرم و نخ ساخته می شود. 

جاجیم: از متدوال ترین صنایع دستی استان کرمانشاه جاجیم است که از گذشته تاکنون از آن به عنوان بالاپوشی گرم استفاده می کنند. ماده اصلی ساخت آن پشم است و بافتی شبیه به گلیم دارد با این تفاوت که جاجیم در چهار تخته بافته و سپس به هم دوخته می شود. مرغوبترین آن را می توان در مناطق اورامان و ثلاث تهیه کرد. 

گلیم: معروفترین منطقه گلیم بافی در استان کرمانشاه شهرستان هرسین است و گلیم های این منطقه شهرتی ملی دارد. نقش های مختلفی مانند نقش چشمه نظامی، مرغابی، مار، عروسک، قيچی، خطوط افقی و عمودی، نقش قرقره راه راه، پنجه و ... از جمله طرح های متنوع گلیم های کرمانشاه به شمار می روند و زیبایی خاصی به آنها داده اند. 

انواع حصیرها، قالی، قلم زنی های روی مس، موج، ابزارهای فلزی، سجاده، نمد و ... از دیگر صنایع دستی معروف کرمانشاه محسوب می شود. 

غار پراو

این ناحیه به علت بافت آهكی و بارندگی شدید جایگاه غارهای ناشناخته فراوان است. غار پراو بزرگترین غار آهكی دنیاست و ساختمان آن مطلقا آهكی است . نتایج بررسی های انجام گرفته نشان میدهد كه این غار به دوران سوم زمین شناسی مربوط است. طبق نوشته مولف كتاب كوه ها و غارهای ایران این غار در سال 1352توسط گروه غار نوردان انگلیسی و لهستانی بررسی شده و به عمق قابل ملاحظه ای نیز دست یافته اند . این غار یكی از سخت ترین غارهای جهان است كه 26 حلقه چاه به عمق های مختلف 5 تا 42 متر دارد. دهانه غار به صورت سوراخی نسبتا كوچك است كه با شیب تقریبا 30 درجه شروع میشود و به فضاهای بزرگ و كوچك و شعب متعدد و سنگهای عظیم كه در بین هر كدام از آنها حفره ها و پرتگاههایی به وجود آمده، منتهی میشود. در آذرماه ابتدای غار به وسیله چكیده و چكنده های یخی پوشیده میشود و زیبایی خاصی به آن می بخشد .صعود به این غار به تجهیزات پیشرفته غار نوردی نیاز دارد و افراد عادی و غیرماهر امكان پیشروی در درون آن راندارند.

ماهیدشت

دو دهستان ماهیدشت و چقانرگس دهستانهای آنرا تشكیل می دهند .شهر رباط مركز دهستان ماهیدشت و از جمله مناطق روستایی با آثار تاریخی جالب توجه است. این روستادر یك ناحیه دشتی واقع شده و رودخانه مرك از كنار آن می گذرد .رباط آب و هوای معتدل و نیمه خشك دارد. روستای رباط علاوه بر زیبایهای طبیعی مشتمل بر رودخانه مرك، پوشش گیاهی، حیات وحش وگونه های كمیاب پرندگان، از مهمترین روستاهای توریستی استان كرمانشاه محسوب میشود.كاروانسراهای شاه عباسی، رباط ماهیدشت، پل قدیمی، یك مسجد ودوزیارتگاه از جمله آتار تارخی و زیارتی آن به شمار میروند.

بیستون

در کیلومتر 32 شرق شهر کرمانشاه، منطقه ای باستانی بر صخره ای بلند قد بر افراشته و خودنمایی می کند که به "بیستون یا بهستون "معروف و مشهور است. منطقه بیستون همیشه به خاطر موقعیت جغرافیایی و آب و هوای خوب آن مورد توجه عام و خاص بوده و در قدیم نیز گذرگاه کاروان ها و لشکریان از شهر های بابل و بغداد به سوی  اکباتان (شهر همدان کنونی) بوده است.

از خصوصیات بارز  منطقه بیستون وجود حدود 30 اثر تاریخی و دیدنی دیگر در حواشی  آن است که از معروف ترین آنها: 1- غار مَر دودر  2- غار مر تاریک 3- غار مرخرل 4-غار مَر آفتاب 5- غار شکارچیان 6 - سراب‌بیستون     7- تپه نادری 8- کاروانسرای صفوی 9-بقایای گورستان قدیمی10-دژ تاریخی مدفون  11- بقایای بنای ایلخانی 12-نقش برجسته و کتیبه داریوش بزرگ  13-مجسمه هرکول 4 1-نقش برجسته متریدات دوم و گودرز 15- کاروانسرای ایلخانی 16-سنگ بلاش  17-پرستشگاه پارتی  18-بقایای شهر پارتی  19-بقایای بنای ساسانی  20-فرهاد تراش   21-بقایای پل ساسانی  22-بقایای سد ساسانی  23- پل بیستونمی باشند.

 یکی از زیباترین آثار فوق سنگ نوشته بیستون است که به چند زبان پارسی باستان، عیلامی، بابلی  به رشته تحریر در آمده و عنوان آن بخشنامه هایی است که داریوش برای نقاط دور و فرمانداران و سرداران خویش ارسال می نموده است. همچنین در کنار این آثار و نوشته ها دستوراتی مبنی بر حفظ  و اطاعت آن صادر  شده است. ولی متاسفانه در اثر مرور زمان و فرسایش باد و آب باران و غیره ، همچنین در زمان جنگ جهانی دوم بر اثر تیراندازی سربازان دستخوش آسیب گردیده است. 

 

مسجد عماد الدوله

این مسجد ازآثاردوره قاجاریه است ساختمان اولیه مسجد عماد الدوله در سال 1285 ه.ق توسط امامقلی میرزا عماد الدوله والی غرب و سرحد دار عراقین احداث شده است. مسجد به صورت چهار ایوانی بنا شده و مشتمل بر سر در صحن، ایوان و شبستان ستوندار و حجره های متعدد است. بر كاشی كاری ایوان مسجد، كتیبه ای مشتمل بر قصیده ای در ذكر نام پادشاه وقت - ناصر الدین شاه - نام بانی و تاریخ 1285 ه.ق نوشته شده است . بر روی ایوان شرقی صحن مسجد اتاقكی چوبین ساخته اند. ورودی اصلی مسجد از طریق این ایوان شرقی است كه با در چوبی بزرگی به راسته زرگرها مرتبط میشود .بر اساس روایت های موجود، در چوبی مزبور از حرم حضرت علی (ع) به این مسجد منتقل شده و بدین جهت به بقایی شاه نجف مشهور شده و ظاهرا از آثار دوره صفویه است. این در در دوره اخیر به طرز نامناسبی رنگ شده است.

مسجد حاج شهباز خان

این بنا از آثار دوره قاجاره است . بنای مسجد در سال 1235 ه.ق توسط حاج شهباز خان وشش برادراو كه موسس طایفه معروف به حاجی زادگان بودند. در بیرون از شهر كرمانشاه آن روزگار بنا شده است. این بنا سالیان متمادی محل درس طلاب علوم دینی و تبلیغات مذهبی بوده و امروزه نیز به عنوان مدرسه علوم دینی مورد استفاده است.

 

  استانداری کرمانشاه
  شهرداری کرمانشاه
  فرمانداری کرمانشاه



 
 
 

معرفی شهردار| مقاله| شهرداری های كشور | پیشنهاد پروژه مشارکتی| مصوبات کمیسیون ماده 5| نقشه شهر|

  • مدیریت بحران | ستادبازآفرینی پایدار کرمانشاه

    | تمام حقوق این سایت متعلق به شهرداری کرمانشاه می باشد | Design by fava ۱۳۹۸|



  •